در این نوشته می‌خواهیم چند تا از حقایق جالب درباره هواپیما را با شما در میان بگذاریم که شاید در نگاه اول فقط یک‌سری اطلاعات عمومی درباره هواپیما باشد؛ اما وقتی دقیق‌تر شوید، متوجه می‌شوید حاوی نکات جالب درباره پرواز است. در این بخش به پرکاربردترین‌ آن‌ها می‌پردازیم و به پرسش‌های پرتکرار مسافران پاسخ می‌دهیم.

امن‌ترین صندلی هواپیما کدام است؟

فرقی نمی‌کند که بار اولتان باشد یا صدها بار تجربه سفر با هواپیما را داشته باشید، این پرسش که امن‌ترین صندلی هواپیما کدام است، سؤالی است که برای همه پیش می‌آید و اتفاقاً تحقیقات گسترده‌ای هم برای یافتن جواب آن در سرتاسر جهان انجام شده است. با همه این‌ها اکثر کارشناسان پاسخ دقیقی برای این پرسش ندارند که امن ترین نقطه هواپیما کجاست؛ چون حوادثی که ممکن است برای هواپیما رخ دهد، یکسان نیست.
مثلاً سقوط بر روی خشکی یا دریا، همچنین از کارافتادن چرخ یا بال هواپیما یا آتش‌سوزی هر کدام به بخشی از هواپیما آسیب وارد می‌کنند و نمی‌شود به‌طور قطعی گفت که کدام بخش از هواپیما امن‌تر است. البته نتیجه همه آزمون‌ها یک پاسخ تقریباً شبیه و نزدیک به هم دارد و آن اینکه در بسیاری از حوادث هوایی، صندلی‌های ردیف آخر در انتهای هواپیما به‌ویژه ردیف‌های نزدیک خروجی‌های اضطراری، از سایر جاها امن‌تر هستند.

تأثیر تغییرات فشار هوا بر بدن در طول پرواز چگونه است؟

در ارتفاعات، فشار هوا کاهش می‌یابد و همین امر باعث می‌شود بدن با چالش‌هایی مواجه شود. این اتفاق باعث انبساط گازها در بدن می‌شود و بر سینوس‌ها، معده و گوش‌ها تأثیر می‌گذارد. همچنین، سطح اکسیژن خون پایین می‌آید که ممکن است موجب سردرد یا خستگی شود. البته دانستن این موضوع درباره پرواز نباید باعث ترس یا اضطرابتان شود؛ زیرا ما در ادامه شایع‌ترین مشکلات بدن در طول پرواز را برایتان می‌آوریم و راهکار پیشگیری یا درمانش را هم می‌گوییم.

 

علت گرفتگی گوش در طول پرواز چیست و گونه باید درمانش کرد؟

حتماً برای شما هم مهم است که بدانید علت گرفتگی گوش در طول پرواز چیست و چطور باید از آن جلوگیری کنید. این اتفاق مخصوصاً برای کودکان و نوزادان بسیار آزاردهنده است و ممکن است تا مدت‌ها بعد از سفر هم آن‌ها را درگیر کند. علت بروز این اتفاق تأثیر تغییرات فشار هوا بر بدن در طول پرواز است. گرفتگی گوش به دلیل تغییر فشار درون و بیرون گوش رخ می‌دهد. این حالت معمولاً در هنگام برخاستن یا فرود آمدن هواپیما شدیدتر است.

راهکار پیشگیری یا درمان گرفتگی گوش در پرواز

برای رهایی از دردها و کلافگی‌های آزاردهنده گرفتگی گوش، چند راهکار ساده وجود دارد. بلعیدن آب، جویدن آدامس یا حتی خمیازه‌کشیدن می‌تواند به متعادل‌سازی فشار کمک کند. روش مؤثر دیگر، تکنیک «والسالوا» است. در این تکنیک کافی است بینی و دهان خود را محکم ببندید و با دهان بسته سعی کنید هوا را به بیرون بدمید. این کار فشار داخلی و خارجی گوش را متعادل می‌کند. اگر هم نوزادی همراه دارید، در زمان تیک‌آف، گوش‌هایش را بگیرید یا به او شیر و سایر مایعات بدهید.

چرا برخی مسافران احساس سنگینی یا خستگی می‌کنند؟

یکی از حقایق جالب درباره پرواز این است که با اینکه مدت کوتاهی در سفر هستیم؛ اما باز هم احساس خستگی می‌کنیم. علت مهم این اتفاق همان افزایش ارتفاع و تفاوت فشار داخل کابین است. تغییر فشار هوا و کاهش اکسیژن، سیستم گردش خون را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این وضعیت، اگر با بی‌حرکتی طولانی و کاهش رطوبت در کابین همراه شود، ممکن است حس سنگینی یا خستگی را در مسافران ایجاد کند.

برای جلوگیری از خستگی و سنگینی پرواز چه کنیم؟

نوشیدن مایعات و خوردن میوه تازه، کاهش مصرف قند و شیرینی‌های مصنوعی، انجام تنفس‌های عمیق و حرکات کششی ساده در طول پرواز به شما کمک می‌کند به‌طرز چشمگیری خستگی ناشی از پرواز را کاهش دهید.

چرا غذاهای هواپیما طعم متفاوتی دارند؟

موضوع دیگری که در اثر تغییرات فشار هوا بر بدن در طول پرواز اتفاق می‌افتد، تغییر در حس چشایی افراد است. در ارتفاع بالا، حس چشایی و بویایی انسان به دلیل فشار پایین و هوای خشک کابین ضعیف‌تر می‌شود. به همین دلیل، غذاهای هواپیما معمولاً شورتر یا پرادویه‌تر تهیه می‌شوند تا ضعف حس چشایی را جبران کند. با همه این‌ها برخی معتقدند که خوراکی‌های داخل هواپیما گاهی هیچ مزه خاصی نمی‌دهند، در صورتی که همان خوراکی بر روی زمین مزه خوبی دارد و حتی پر ادویه و خوش‌طعم به نظر می‌رسد.

 

چرا هواپیماها همیشه از یک مسیر مشخص پرواز نمی‌کنند؟

یکی دیگر از دانستنی های جالب درباره هواپیما این است که هواپیماها همیشه از یک مسیر مشخص پرواز نمی‌کنند. برای این موضوع چند علت مهم وجود دارد؛ مثلاً تغییرات آب‌و هوایی یا وجود توربولانس‌های شدید باعث تغییر مسیر هواپیما می‌شود. موضوع بعدی تنظیم ترافیک هوایی است. روزانه هزاران هواپیما در آسمان پرواز می‌کنند و برای جلوگیری از تصادف‌ها، برج مراقبت، مسیرها را به خلبانان اعلام می‌کند.
از سویی صرفه‌جویی در سوخت هم یکی دیگر از دلایل است. یک نکته جالب درباره پروازها این است که بادهای موافق باعث سرعت‌بخشیدن به پرواز و کاهش مصرف سوخت می‌شوند و به همین دلیل گاهی خلبان تصمیم می‌گیرد مسیر طولانی‌تر، اما با شرایط جوی بهتر را انتخاب کند تا میزان مصرف سوخت تا حد چشمگیزی کاهش یابد. مسایل سیاسی و مناسبات امنیتی بین کشورها هم یکی دیگر از علت‌های تغییر مسیر هواپیماهاست.

خدمه پرواز در ارتفاعات بالا چطور دوام می‌آورند؟

در بخش‌های قبلی درباره اثر ارتفاع بر گوش، قوه چشایی، عضلات و در کل سیستم بدن صحبت کردیم. حالا این پرسش مطرح می‌شود که خلبان‌ها یا مهمانداران چطور می‌توانند هر روز این شرایط را دوام بیاورند؟ در پاسخ باید گفت که این گروه هر روز سر کار نمی‌روند و بین هر شیفت کاری، زمانی برای استراحت دارند. خدمه پرواز با تمرین‌های تخصصی و مدیریت زمان استراحت، خود را برای حضور در ارتفاعات آماده می‌کنند. آن‌ها با مصرف آب کافی و حرکات فیزیکی سبک در کابین، اثرات کمبود رطوبت و کاهش اکسیژن را به حداقل می‌رسانند. از سویی بدن این افراد (مانند ساکنان کوهستان‌ها) بعد از مدتی به شرایط عادت می‌کند

فرق موتورهای جت و پروانه در پرواز چیست؟

یکی دیگر از نکات جالب درباره پرواز این است که موتورهای جت هوا را به داخل می‌کشند، آن را فشرده کرده و با سوخت مخلوط می‌کنند. گازهای حاصل با سرعت زیاد از انتهای موتور خارج می‌شوند و نیروی پیشران ایجاد می‌کنند؛ ولی پروانه‌ها تیغه‌هایی هستند که با چرخش خود هوا را به عقب می‌رانند و نیروی جلوبرنده‌ای تولید می‌کنند. این تکنولوژی بیشتر در هواپیماهای کوچک یا قدیمی‌تر کاربرد دارد

 

ماسک‌های اکسیژن چطور کار می‌کنند؟

در مواقع کاهش فشار کابین، ماسک‌ها به‌طور خودکار فعال می‌شوند. اکسیژن این ماسک‌ها از یک منبع شیمیایی (نه مخزن گاز) تأمین می‌شود و برای حدود ۱۵ دقیقه کفایت می‌کند. طی تحقیقات مهندسان، این مقدار زمان برای فرود سریع به مکان امن کافی است. استفاده‌نکردن از ماسک باعث اختلال در هوشیاری و بروز هیپوکسی می‌شود؛ بنابراین همواره توصیه می‌کنیم ابتدا ماسک خود را بگذارید و سپس به فرزندان یا همراهان مسن و کم‌توانتان کمک کنید که ماسک بگذارند.

سخن پایانی

در این مقاله تلاش کردیم پر تکرارترین پرسش‌ها و دانستنی های جالب درباره هواپیما را با شما در میان بگذاریم تا ضمن اینکه اطلاعات عمومی شما درباره هواپیما بیشتر می‌شود، با نکات مهم پرواز هم آشنا شوید